Binnen de gemeente Houten loopt een fietsroute langs verschillende archeologische vindplaatsen en monumentale bouwwerken. Op dertien plaatsen langs de openbare weg zijn op deze route kunstwerken te bezichtigen van Marijn te Kolsté en JSA. Twee van deze beeldengroepen staan in de directe omgeving van Fort Honswijk. Eén beeldengroep heeft de naam “De jongens van het Fort”. Het is het elfde van de dertien kunstwerken aan de TRAP-route #37. De andere, de twaalfde in de reeks, heeft de naam “Mariakapel“.
“De jongens van het Fort” verwijst naar de jonge jonge mannen die tijdens de verschillende mobilisatieperioden gelegerd waren op Fort Honswijk, Lunet aan de Snel en Werk aan de Korte Uitweg, alle drie onderdeel van het Unesco werelderfgoed De Hollandse Waterlinies.
De beeldengroep “De jongens van het Fort” telde acht beeldjes. De beeldjes stonden rond Fort Honswijk en de andere twee forten. Jarenlang echter konden we er niet meer dan vier bewonderen.
“Mariakapel”, geplaatst direct buiten het Fort langs de afrit van de singelweg, verwijst naar de Mariakapel, gebouwd tegen een muur van de Kerk van Honswijk, die hier halverwege de twaalfde eeuw werd gesticht. Deze kerk, een dochterkerk van de parochie van Gasperde aan de overzijde van de Lek, viel onder het dorp Tull.
“Mariakapel” is de uitbeelding van een zwangere vrouw in een kapel, wier hoofd is gesierd met een aureool.
In juli 2017 waren in Schalkwijk en omgeving koperdieven op rooftocht. Zij zaagden het bronzen Mariabeeld van haar voetjes en namen het mee. De stalen kapel lieten ze staan. Enkele jaren later werden ook nog vier van de acht beelden van de beeldengroep De jongens van het Fort geroofd. Wij zijn ontzettend blij, dat de komende weken de beeldengroep weer compleet zal zijn. Op dit moment is ook de Mariakapel weer voorzien van ‘haar’ Maria.
Het weekend van het Verdedigingserfgoed is een mooie gelegenheid om zowel de prachtige Mariakapel als de Jongens van het Fort met informatieborden te bewonderen. Bij het laatst genoemde informatiepunt staat ook een houten bankje om in alle rust te kunnen genieten van de kunstwerken en het landschap.
